Miała 13 lat, gdy została bez rodziców
W trzy lata trzynastoletnia Bogumiła straciła ojca, brata bliźniaka i matkę. Został jej tylko starszy brat Tadeusz. Od niego pochodzi nasza babcia Alina.
Tło historyczne
Felicjan zmarł na ospę w 1828 roku. Szczepienie znano wtedy w Wilnie od ćwierć wieku. W 1803 roku August Bécu wydał tam pierwszą po polsku książkę o szczepionce, a w Wilnie działał Instytut Szczepienia Ospy. Wielu ludzi bało się jednak szczepienia.
Tadeusz miał w 1830 roku szesnaście lat. Dziesięć lat później ożenił się w Święcianach. Od jego syna Bolesława prowadzi linia do naszej babci Aliny.
Dokumenty z filmu
To są prawdziwe skany z archiwów, które widać w filmie. Pod każdym jest sygnatura, więc każdy może sam sprawdzić źródło.
Akt ma dwie rubryki: dzień i miejsce śmierci oraz rodzina zmarłej. Na końcu ksiądz wymienia dzieci, które zostały po matce: syna Tadeusza i córkę Bogumiłę.
Tekst oryginalny (polski): Roku Pańskiego Tysiąc osmset trzydziestego miesiąca Maja piątego dnia w Zasciańku Lipowie Umarła urodzona Angiela z Trabuciów Markowiczowa wdowa z gorączki, była u spowiedzi i Ss. Sakramentami opatrzona. Po urodzonym niegdys Stanisławie Markowiczu pozostała wdowa, maiąca od urodzenia mniey więcey lat pięćdziesiąt pięć, tegoż Kościoła parafianka, zostawiła po sobie Syna Tadeusza y Corkę Bogumiłę.
Dzisiejszą polszczyzną: Roku Pańskiego tysiąc osiemset trzydziestego, miesiąca maja piątego dnia, w zaścianku Lipowo zmarła na gorączkę urodzona Angiela z Trabuciów Markowiczowa, wdowa. Była u spowiedzi i została opatrzona świętymi sakramentami. Wdowa po zmarłym urodzonym Stanisławie Markowiczu, w wieku mniej więcej pięćdziesięciu pięciu lat, parafianka tego kościoła. Zostawiła syna Tadeusza i córkę Bogumiłę.
Dwa wpisy z tego samego dnia, jeden pod drugim, z numerami 107 i 108 na marginesie. Części nazwisk chrzestnych nie odczytaliśmy pewnie, w ich miejscu stoi […].
Tekst oryginalny (łacina): De Podmirańcy. 107. Anno Domini 1816 Mens. 9bris 11 Die. Ego Casimirus Godlewski Comm. Offi. Sorokpolensis Bap. Infantem Felicianum nat. 9 hujus. Patris G.D. Stanislai Markowicz et Matris G.D. Agathae de Domo Trabuciowna L.C. ex nobilium. Patrini fuerunt G.D. Mathias Markowicz de […] cum G.D. Francisca […] de Mirańcy. De Podmirańcy. 108. Anno Domini 1816 Mens. 9bris 11 Die. Ego Godlewski Comm. Offi. Sorokpol. Bap. Infantulam nomine Bogumiłam natam Filiam die 9 hujus. Patris G.D. Stanislai Markowicz et Matris G.D. Agathae de Domo Trabuciowna L.C. ex nobilium. Patrini fuerunt G.D. Josephus […] de Mirańcy cum G.D. Eva Trabuciowna de Podmirańcy.
Po polsku: Z Podmirańców. Akt 107. Roku Pańskiego 1816, miesiąca listopada 11 dnia. Ja, Kazimierz Godlewski, komendarz sorokpolski, ochrzciłem niemowlę Felicjana, urodzonego 9 dnia tego miesiąca, syna ojca urodzonego Stanisława Markowicza i matki urodzonej Agaty z domu Trabuciówny, prawych małżonków ze stanu szlacheckiego. Rodzicami chrzestnymi byli urodzony Maciej Markowicz z […] z urodzoną Franciszką […] z Mirańców. Z Podmirańców. Akt 108. Roku Pańskiego 1816, miesiąca listopada 11 dnia. Ja, Godlewski, komendarz sorokpolski, ochrzciłem niemowlę imieniem Bogumiła, córkę urodzoną 9 dnia tego miesiąca, ojca urodzonego Stanisława Markowicza i matki urodzonej Agaty z domu Trabuciówny, prawych małżonków ze stanu szlacheckiego. Rodzicami chrzestnymi byli urodzony Józef […] z Mirańców z urodzoną Ewą Trabuciówną z Podmirańców.
Akt ma dwie rubryki: dzień, miejsce i przyczyna śmierci oraz rodzice zmarłego. Wiek, dwanaście lat, ksiądz podał w przybliżeniu: Felicjan miał jedenaście lat i cztery miesiące.
Tekst oryginalny (polski): Roku Pańskiego Tysiąc Osmset Dwudziestego Osmego Miesiąca Marca Trzydziestego pierwszego dnia w Zasciańku Lipowo Umarł Felicyan Markowicz z Ospy, S.S. Sakramentami opatrzony. Wolnego Stanu Ludzi Stanisława i Maryanny z Trabuciów Markowiczów ślubnych małżonków Syn od Urodzenia maiący lat dwanaście, Parafianin Kościoła Korkozyskiego.
Dzisiejszą polszczyzną: Roku Pańskiego tysiąc osiemset dwudziestego ósmego, miesiąca marca trzydziestego pierwszego dnia, w zaścianku Lipowo zmarł na ospę Felicjan Markowicz, opatrzony świętymi sakramentami. Syn ludzi stanu wolnego Stanisława i Marianny z Trabuciów Markowiczów, prawych małżonków, w wieku dwunastu lat, parafianin kościoła w Korkożyszkach.
Akt Bogumiły to dolny wiersz z numerem 34. Ostatnia rubryka, o pogrzebie, jest na wycinku ucięta, więc jej nie przepisano. Pod aktem stoi poświadczenie proboszcza i pieczęć parafii.
Tekst oryginalny (rosyjski): 34. 26. 44. 1860 года Декабря 26 дня въ Застенкѣ Попелишкахъ Скончалась дѣвица Богумила, отъ вереду, причащена была Св. таинъ. Дворянъ Станислава и Агаты урожденной Трабуцiовной Марковичовъ Закон. Супр. дочь имѣвшая отъ роду 44 лѣтъ Свенцянскаго прихода.
Po polsku: Akt 34. Dzień śmierci 26, wiek 44 lata. Roku 1860, dnia 26 grudnia, w zaścianku Popieliszki zmarła na wrzód panna Bogumiła, zaopatrzona świętymi sakramentami. Córka szlachciców Stanisława i Agaty z domu Trabuć, prawych małżonków Markowiczów, w wieku 44 lat, z parafii święciańskiej.
Co mówi lektor
W trzy lata
straciła ojca,
brata bliźniaka
i matkę.
Miała trzynaście lat.
Znaleźliśmy to w starych księgach,
szukając naszych przodków.
To nasze drzewo.
Tutaj babcia Alina.
A tutaj Bogumiła,
siostra jej pradziadka.
Urodziła się w 1816,
razem z bratem bliźniakiem.
Miała dziesięć lat, kiedy umarł ojciec.
Matka zabrała dzieci do innej wsi.
Rok później
brat bliźniak umarł na ospę.
Dwa lata później
umarła matka.
Został jej tylko starszy brat, Tadeusz.
Miał szesnaście lat.
Od niego pochodzi nasza babcia.
Bogumiła nie wyszła za mąż.
Zmarła trzydzieści lat po matce.
Czy ktoś w twojej rodzinie w dzieciństwie stracił oboje rodziców?
Napisz w komentarzu. Ex Archivis.
Sprawdzamy, skąd pochodzi twoja rodzina.
Źródła
- Księga chrztów parafii Sorokpol, 1816, akty 107 i 108 (Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, 772/1/1)
- Kopia dekanalna zgonów parafii Sorokpol, 1827 (Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, 604/37/21)
- Księga zgonów parafii Korkożyszki, 1828 akt 7 i 1830 akt 23 (Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, 748/1/2)
- Kopia dekanalna zgonów parafii Sorokpol, 1860, akt 34 (Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, 604/37/81)
Sceny oznaczone napisem „Inscenizacja” są rekonstrukcją. Dokumenty są prawdziwe.
Ten film w mediach społecznościowych
Chcesz sprawdzić swoją rodzinę?
Napisz, skąd pochodzili Twoi przodkowie. Odpowiemy, do którego roku sięgają źródła tej okolicy.