Trzymał go do chrztu, potem oddał mu córkę. Sorokpol i Kiemieliszki, 1816 i 1848
W lipcu 1816 roku w Sorokpolu pod Wilnem Wincenty Czepułkowski trzymał do chrztu małego Jakuba. W listopadzie 1848 roku Jakub ożenił się z Teklą, córką Wincentego Czepułkowskiego. Najpewniej był to ten sam człowiek.
Tło historyczne
W 1816 roku chrzest odbywał się zwykle kilka dni po urodzeniu. Jakub urodził się 22 lipca, a 25 lipca już niesiono go do kościoła.
Chrzestny nie był gościem na jeden dzień. Kościół uważał, że chrzest tworzy więź między chrzestnym a dzieckiem i jego rodzicami. Ta więź była przeszkodą do ślubu: chrzestny nie mógł poślubić chrześniaczki ani matki chrześniaka. Jego dzieci tej przeszkody nie miały.
Ślub brało się w parafii panny młodej, dlatego Jakub z Żukiszek żenił się w Kiemieliszkach. Przed ślubem ksiądz trzy razy ogłaszał w kościele zapowiedzi.
Wieku nikt wtedy nie sprawdzał w dokumentach. Ksiądz pisał to, co usłyszał. Dlatego Jakub w akcie ślubu ma 28 lat, a według swojej metryki miał 32.
Dokumenty z filmu
To są prawdziwe skany z archiwów, które widać w filmie. Pod każdym jest sygnatura, więc każdy może sam sprawdzić źródło.
Akt Jakuba to górny wpis z numerem 91 na marginesie. Chrzestny, „Vincentius Czepełkowski”, stoi na końcu czwartego wiersza i na początku piątego.
Tekst oryginalny (łacina): 91. Anno Domini 1816 Mens. Julij 25 Die. Ego Casimirus Godlewski Comm. Offi. Sorokpolensis Bapt. Infantem nomine Jacobum natum Filium die 22 hujus. Patris Joannis Łukaszewicz et Matris Catharinae de domo Woyciechowiczowna L.C. Patrini fuerunt Vincentius Czepełkowski de Zubieliszki cum Helena Jasiewiczowna de Zubieliszki.
Po polsku: Akt 91. Roku Pańskiego 1816, miesiąca lipca 25 dnia. Ja, Kazimierz Godlewski, komendarz sorokpolski, ochrzciłem niemowlę imieniem Jakub, urodzone 22 dnia tego miesiąca, syna ojca Jana Łukaszewicza i matki Katarzyny z domu Wojciechowiczówny, prawych małżonków. Rodzicami chrzestnymi byli Wincenty Czepełkowski z Zubieliszek z Heleną Jasiewiczówną z Zubieliszek.
Akt ma trzy rubryki: chrzest, rodzice z dniem urodzenia, chrzestni. Kilku słów nie odczytaliśmy pewnie (nazwisko księdza i części nazwisk chrzestnych), w ich miejscu stoi […].
Tekst oryginalny (polski): 62. 12. 19. Październik. Roku Pańskiego Tysiącznego Ośmsetnego Trzydziestego Miesiąca Października Dziewiętnastego dnia w Kiemieliszkach w Rzymsko Katolickim Parafialnym Kościele Ochrzczono niemowlę imieniem Tekla przez X. Moyżesza […] Bernard. Ditto. Pracowitych Wincentego i Maryanny z Kaczanowskich Czepiełkowskich ślubnych małżonków córka, Roku tegoż i Miesiąca dwunastego dnia w tey Parafii we wsi Zabieliszkach wieczorem narodzona. Ditto. Trzymali do Chrztu Urodz. Adam […] z Krystyną […]. Assystowali Pracowity Franciszek Czepiełkowski z Elżbietą, Urodz. Adama […] Małżonką.
Dzisiejszą polszczyzną: Akt 62. Urodzona 12, ochrzczona 19 października. Roku Pańskiego tysiąc osiemset trzydziestego, miesiąca października dziewiętnastego dnia, w rzymskokatolickim kościele parafialnym w Kiemieliszkach ksiądz Mojżesz […], bernardyn, ochrzcił niemowlę imieniem Tekla. Córka pracowitych Wincentego i Marianny z Kaczanowskich Czepiełkowskich, prawych małżonków, urodzona wieczorem dwunastego dnia tego samego miesiąca i roku w tej parafii we wsi Zabieliszki. Do chrztu trzymali urodzony Adam […] z Krystyną […]. Asystowali pracowity Franciszek Czepiełkowski z Elżbietą, żoną urodzonego Adama […].
Wycinek pokazuje dwie rubryki aktu: nowożeńców oraz ich rodziców. Pismo jest trudne, więc niżej przepisane są tylko części odczytane z pewnością, a resztę zastępuje znak […]. Wiek młodego, 28 lat, jest w akcie zaniżony: z aktu chrztu wynika, że miał 32 lata.
Tekst oryginalny (rosyjski): Крестьянъ […] Лукашевича юношу 28 лѣтъ изъ Застенка […] прихода Сорокпольскаго съ Теклею […] около 18 лѣтъ дѣвицею изъ Застенка Забелишекъ прихода Кемелишскаго […]. Крестьянъ Ивана и Катерины урожденной Войцеховичевой Лукашевичей законныхъ супруговъ сына. Крестьянъ Викентія и Марьяны урожденной Качановской […]ковскихъ законныхъ супруговъ дочерь […].
Po polsku: Chłopa […] Łukaszewicza, kawalera, 28 lat, z zaścianka […] parafii sorokpolskiej, z Teklą […], panną około 18 lat, z zaścianka Zabieliszki parafii kiemieliskiej […]. Syna chłopów Jana i Katarzyny z domu Wojciechowicz, prawych małżonków Łukaszewiczów. Córkę chłopów Wincentego i Marianny z domu Kaczanowskiej, prawych małżonków […]kowskich […].
Akt Wincentego to górny wiersz, rozłożony na dwie stronice księgi: chrzest po lewej, rodzice po prawej.
Tekst oryginalny (rosyjski): Тысяча восемь сотъ шестьдесятъ седьмого года Ноября второго дня въ Костелѣ Римско Католическомъ Сорокполь Окрещенъ младенецъ по Имяни Викентій Ксендзомъ Томашемъ Волинскимъ съ совершеніемъ всѣхъ обрядовъ таинства. Крестьянъ Якуба и Теклли изъ Чепурковскихъ Лукашевичовъ Закон. Супруг. Сынъ родившійся сего года Октября 13 дня въ Застенкѣ Жукишкахъ Прихода Сорокполя.
Po polsku: Roku tysiąc osiemset sześćdziesiątego siódmego, dnia drugiego listopada, w kościele rzymskokatolickim w Sorokpolu ksiądz Tomasz Woliński ochrzcił niemowlę imieniem Wincenty z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Syn chłopów Jakuba i Tekli z Czepurkowskich Łukaszewiczów, prawych małżonków, urodzony tego roku 13 października w zaścianku Żukiszki w parafii Sorokpol.
Co mówi lektor
Trzymał chłopca do chrztu.
Trzydzieści dwa lata później oddał mu za żonę swoją córkę.
Znaleźliśmy to w starych księgach, szukając naszych przodków.
Lipiec 1816.
Chrzestnym małego Jakuba zostaje Wincenty Czepułkowski.
To nasze drzewo.
Tutaj nasz prapradziadek Stefan.
A tu jego rodzice,
Jakub i Tekla.
Gdy Jakub ma czternaście lat,
chrzestnemu rodzi się córka.
Dostaje na imię Tekla.
Listopad
1848.
Jakub bierze ślub z Teklą,
córką Wincentego Czepułkowskiego.
Najpewniej tego samego, który trzymał go do chrztu.
Ksiądz zapisał Jakubowi dwadzieścia osiem lat.
Naprawdę miał trzydzieści dwa.
Tekla miała osiemnaście.
Zamieszkali w Żukiszkach.
Dzieci rodziły im się przez ponad dwadzieścia lat.
Jednego z synów
nazwali po dziadku.
Kto był chrzestnym w twojej rodzinie?
Napisz w komentarzu, co was z nim łączyło.
Ex Archivis.
Sprawdzamy, skąd pochodzi twoja rodzina.
Źródła
- Księga chrztów parafii Sorokpol, 1816, akt 91 (Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, 772/1/1)
- Kopia dekanalna chrztów parafii Kiemieliszki, 1830, akt 62 (Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, 604/52/6)
- Kopia dekanalna ślubów parafii Kiemieliszki, 1848, akt 19 (FamilySearch, film 007715254)
- Księga chrztów parafii Sorokpol, 1867, akt 45 (Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie, 772/1/8)
- Fotografia kościoła w Kiemieliszkach, około 1900 (Wikimedia Commons, domena publiczna)
Sceny oznaczone napisem „Inscenizacja” są rekonstrukcją. Dokumenty są prawdziwe.
Ten film w mediach społecznościowych
Chcesz sprawdzić swoją rodzinę?
Napisz, skąd pochodzili Twoi przodkowie. Odpowiemy, do którego roku sięgają źródła tej okolicy.