Parafie i księgi / Parafia Sorokpol
Rodzeństwo Józefa Piłsudskiego w księgach chrztów parafii Sorokpol
Dwór w Zułowie, w którym w 1867 roku urodził się Józef Piłsudski, należał do parafii Sorokpol z kościołem w Powiewiórce. Do tej parafii wpisywano chrzty wszystkich dzieci Józefa Wincentego Piłsudskiego i Marii z Billewiczów aż do przenosin rodziny do Wilna, a nawet dwoje dzieci urodzonych już w Wilnie.
Poniżej jest siedem takich aktów: Heleny, Zofii, Bronisława, Adama, Kazimierza, Marii i Jana. Akt chrztu samego Marszałka z 1867 roku jest znany i opublikowany, więc tu podajemy tylko jego sygnaturę.
Akty są po rosyjsku. Daty w nich są według kalendarza juliańskiego, który w XIX wieku był o 12 dni za kalendarzem używanym dziś. Przy każdym akcie podajemy obie daty.
Jak je znaleźliśmy
Nie szukaliśmy Piłsudskich. Szukaliśmy przodków z naszego wydania pokazowego: Markowiczów z zaścianka Obkorty i Walentynowiczów z Zułowa. Żeby nikogo nie pominąć, przeczytaliśmy kolejno całe księgi chrztów parafii Sorokpol z lat 1859 do 1884, akt po akcie (LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księgi 7 i 8, razem 326 skanów).
Ludzie z dworu w Zułowie stoją w tych księgach obok naszych przodków. Billewiczowie i Piłsudscy trzymali do chrztu dzieci sąsiadów, a ich własne dzieci są wpisane kilka kart dalej. Trzy akty, w których są chrzestnymi u Markowiczów i Walentynowiczów, pokazujemy na stronie parafii.
Więcej o rodzeństwie Marszałka
O tym, jak potoczyło się życie każdego z rodzeństwa, pisze Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku w serwisie o rodzinie Piłsudskich. Są tam też fotografie ze zbiorów Muzeum i fragmenty dziennika Bronisława. Z tych biogramów korzystaliśmy, opisując dzieci poniżej. Akty z Sorokpola dokładają do nich daty chrztu i imiona chrzestnych.
Blog Muzeum opowiada o dzieciństwie Marii Billewiczówny i wspomina, że jej ojciec Antoni ożenił się powtórnie. Akt chrztu Adama z 1869 roku podaje imię jego drugiej żony: Paulina.
- Helena i Zofia. Serwis Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, strona po angielsku
- Kazimierz i Adam. Ten sam serwis
- Jan i Kacper. Ten sam serwis
- Maria Piłsudska z Billewiczów. Ten sam serwis, o matce
- Billewiczowska krew i wychowanie Józefa Piłsudskiego. Blog Muzeum, o dzieciństwie Marii Billewiczówny
Siedem aktów chrztu
Każdy akt przeczytaliśmy na skanie. Wycinek pokazuje jeden wiersz księgi: u góry lewą stronę z datą i imieniem dziecka, u dołu prawą z rodzicami i chrzestnymi. Akt nie mówi, kim byli chrzestni. Gdzie łączymy ich z konkretną osobą, piszemy „najpewniej” i podajemy, na czym to opieramy.
Helena Maria, chrzest 8 czerwca 1864 roku
Pierwsze dziecko Piłsudskich, urodzone 1 maja 1864 roku (13 maja według dzisiejszego kalendarza) w dworze Zułów. Ochrzczona 8 czerwca (20 czerwca). Chrzestni: Konstanty Joachim Masłowski i Elżbieta z Kutlerów Michałowska. Babka dziecka po matce, Helena, też pochodziła z Michałowskich. Akt nie mówi, czy Elżbieta była z nią spokrewniona.
Tekst oryginału (rosyjski)
Тысяча восемь сотъ шестьдесятъ четвертаго года Іюня восьмаго дня въ Сорокпольскомъ Римско-Католическомъ Приходскомъ Костелѣ окрещенъ младенецъ по имяни Гелена Марія Преподобнымъ отцемъ Томашемъ Волинскимъ Настоятелемъ Сорокпольскаго Костела съ совершеніемъ всѣхъ обрядовъ Таинства. Благородныхъ Іозефа и Маріи урожденной Биллевичевны Пилсудскихъ законныхъ супруговъ дочь родившаяся сего года Маія перваго дня въ Мызѣ Зулово Сорокпольскаго Прихода. Воспріемниками были Благородные Константинъ Іоахимъ Масловскій съ Эльжбетою изъ Кутлеровъ Михаловскою.
Po polsku
Roku tysiąc osiemset sześćdziesiątego czwartego, dnia ósmego czerwca, w sorokpolskim rzymskokatolickim kościele parafialnym wielebny ojciec Tomasz Woliński, proboszcz kościoła sorokpolskiego, ochrzcił niemowlę imionami Helena Maria z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Córka urodzonych Józefa i Marii z Billewiczów Piłsudskich, prawych małżonków, urodzona tego roku pierwszego maja w dworze Zułów w parafii sorokpolskiej. Rodzicami chrzestnymi byli urodzeni Konstanty Joachim Masłowski z Elżbietą z Kutlerów Michałowską.
Sygnatura
LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księga 7, parafia Sorokpol, akt 38 z 1864 roku.
Zofia Felicja, chrzest 2 lipca 1865 roku
Urodzona 30 maja 1865 roku (11 czerwca) w Zułowie, ochrzczona 2 lipca (14 lipca). Chrzestni: Tomasz Billewicz i Ludwina z Butlerów Billewiczowa, żona Tomasza. Z Butlerów pochodziła też babka dziecka po ojcu, Teodora Piłsudska. W 1884 roku Zofia wyszła za lekarza Bronisława Kadenacego.
Tekst oryginału (rosyjski)
Тысяча восемь сотъ шестьдесятъ пятаго года Мѣсяца Іюля втораго дня въ Сорокпольскомъ Римско-Католическомъ Костелѣ Окрещенъ младенецъ по Имяни Зофія Фелисія Кс: Томашемъ Волинскимъ съ Совершеніемъ всѣхъ обрядовъ Таинства. Дворянъ Іозефа и Маріи изъ Биллевичовъ Пилсудскихъ Закон: Супр: дочь родившаяся сего года Мая 30 дня въ Зуловѣ Сорокпольскаго Прихода. Воспріемниками были Дворяне: Томашъ Биллевичъ съ Лудвиною изъ Бутлеровъ Биллевичовою, Томаша женою.
Po polsku
Roku tysiąc osiemset sześćdziesiątego piątego, miesiąca lipca drugiego dnia, w sorokpolskim rzymskokatolickim kościele ksiądz Tomasz Woliński ochrzcił niemowlę imionami Zofia Felicja z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Córka szlachty Józefa i Marii z Billewiczów Piłsudskich, prawych małżonków, urodzona tego roku 30 maja w Zułowie w parafii sorokpolskiej. Rodzicami chrzestnymi była szlachta: Tomasz Billewicz z Ludwiną z Butlerów Billewiczową, żoną Tomasza.
Sygnatura
LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księga 7, parafia Sorokpol, akt 40 z 1865 roku.
Bronisław Piotr, chrzest 16 listopada 1866 roku
Najstarszy syn, później etnograf i badacz Ajnów. Urodzony 21 października 1866 roku w dworze Zułów, co według dzisiejszego kalendarza daje 2 listopada, datę podawaną w biografiach. Ochrzczony 16 listopada (28 listopada). Chrzestni: Antoni Rozsochacki i Teodora Piłsudska. Teodora to najpewniej babka dziecka po ojcu, Teodora z Butlerów (1811 do 1886). Akt nie nazywa jej panną, co do wdowy pasuje.
Tekst oryginału (rosyjski)
Тысяча восемь сотъ шестьдесятъ шестаго Года. Мѣсяца Ноября шестнадцатаго дня въ Сорокпольскомъ Римско-Католическомъ Костелѣ Окрещенъ младенецъ по Именамъ Брониславъ Петръ Ксендзомъ Томашемъ Волинскимъ Настоятелемъ тогожъ Костела съ Совершеніемъ всѣхъ обрядовъ Таинства. Благородныхъ Іозефа и Маріи урожденной Биллевичевной Пилсудскихъ Законныхъ Супруговъ Сынъ родившійся сего года Октября 21 дня въ Мызѣ Зуловѣ Сорокпольскаго Прихода. Воспріемниками были Благородные Антонъ Розсохацкій съ Теодорою Пилсудскою.
Po polsku
Roku tysiąc osiemset sześćdziesiątego szóstego, miesiąca listopada szesnastego dnia, w sorokpolskim rzymskokatolickim kościele ksiądz Tomasz Woliński, proboszcz tegoż kościoła, ochrzcił niemowlę imionami Bronisław Piotr z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Syn urodzonych Józefa i Marii z Billewiczów Piłsudskich, prawych małżonków, urodzony tego roku 21 października w dworze Zułów w parafii sorokpolskiej. Rodzicami chrzestnymi byli urodzeni Antoni Rozsochacki z Teodorą Piłsudską.
Sygnatura
LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księga 8, parafia Sorokpol, akt 53 z 1866 roku.
Adam Antoni, chrzest 27 grudnia 1869 roku
Urodzony 13 listopada 1869 roku (25 listopada) wieczorem w dworze Zułów, ochrzczony 27 grudnia (8 stycznia 1870). Później wiceprezydent Wilna i senator. Chrzestni: radca dworu Antoni Billewicz i Paulina Billewiczowa, „żona radcy Antoniego”. Antoni to najpewniej dziadek dziecka, ojciec Marii. Herbarz Tadeusza Malewskiego (2022) podaje, że ojciec Marii był w 1858 roku radcą tytularnym. Radca dworu to ranga o dwa stopnie wyższa, więc awans w ciągu jedenastu lat jest możliwy. W Zułowie mieszkał w 1860 roku jeszcze jeden Antoni Billewicz, sekretarz gubernialny z żoną Anną z Olszewskich. Jego ranga była niższa niż ranga ojca Marii już w 1858 roku, dlatego z dziadkiem łączymy radcę z 1869 roku. Pierwsza żona Antoniego, Helena z Michałowskich, według genealogii Minakowskiej zmarła w 1846 roku. Paulina była więc drugą żoną. Jej nazwiska panieńskiego nie znamy.
Tekst oryginału (rosyjski)
Тысяча восемь сотъ шестьдесятъ девятаго года Декабря двадцать седьмаго дня въ Приходскомъ Римско-Католическомъ Костелѣ Сорокполь Окрещенъ младенецъ по Именамъ Адамъ Антони, Отцемъ Томашемъ Волинскимъ Настоятелемъ онаго Костела, съ Совершеніемъ всѣхъ обрядовъ Таинства. Благородныхъ Іосифа и Маріи урожденной Биллевичевной Пилсудскихъ, Законныхъ супруговъ Сынъ, родившійся сего года Ноября 13 дня въ Мызѣ Зуловѣ вечеромъ Прихода Сорокполя. Воспріемниками были Благородные: Антони Биллевичъ, Надворный Совѣтникъ, съ Паулиною Биллевичевою Совѣтниковою Антона женою.
Po polsku
Roku tysiąc osiemset sześćdziesiątego dziewiątego, dnia dwudziestego siódmego grudnia, w parafialnym rzymskokatolickim kościele Sorokpol ojciec Tomasz Woliński, proboszcz tegoż kościoła, ochrzcił niemowlę imionami Adam Antoni z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Syn urodzonych Józefa i Marii z Billewiczów Piłsudskich, prawych małżonków, urodzony tego roku 13 listopada wieczorem w dworze Zułów w parafii Sorokpol. Rodzicami chrzestnymi byli urodzeni: Antoni Billewicz, radca dworu, z Pauliną Billewiczową, radczynią, żoną Antoniego.
Sygnatura
LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księga 8, parafia Sorokpol, akt 57 z 1869 roku.
Kazimierz Gabriel, chrzest 20 czerwca 1871 roku
Urodzony 24 marca 1871 roku (5 kwietnia) w dworze Zułów, ochrzczony dopiero po prawie trzech miesiącach, 20 czerwca (2 lipca). Chrzestni: Konstancja Rogalska i radca Antoni Billewicz, najpewniej znów dziadek. Konstancja Rogalska jest też matką chrzestną samego Józefa w 1867 roku i dwojga dzieci sąsiadów w 1866 roku, gdzie akt nazywa ją żoną Józefa (nazwiska męża nie podaje).
Tekst oryginału (rosyjski)
Тысяча восемь сотъ семдесятъ первого года Іюня двадцатаго дня въ Костелѣ Римско-Католическомъ приходскомъ Сорокполь, Окрещенъ младенецъ по Именамъ Казимиръ Габріелъ Ксендзомъ Томашемъ Волинскимъ Настоятелемъ онаго Костела съ Совершеніемъ всѣхъ обрядовъ Таинства. Благородныхъ Іосифа и Маріи урожденной Биллевичевной Пилсудскихъ, Законныхъ супруговъ Сынъ, родившійся сего года, Марта 24 дня въ Мызѣ Зуловѣ Прихода Сорокполя. Воспріемниками были Благородные: Антони Биллевичъ Совѣтникъ, съ Констанціею Рогальскою.
Po polsku
Roku tysiąc osiemset siedemdziesiątego pierwszego, dnia dwudziestego czerwca, w rzymskokatolickim kościele parafialnym Sorokpol ksiądz Tomasz Woliński, proboszcz tegoż kościoła, ochrzcił niemowlę imionami Kazimierz Gabriel z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Syn urodzonych Józefa i Marii z Billewiczów Piłsudskich, prawych małżonków, urodzony tego roku 24 marca w dworze Zułów w parafii Sorokpol. Rodzicami chrzestnymi byli urodzeni: Antoni Billewicz, radca, z Konstancją Rogalską.
Sygnatura
LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księga 8, parafia Sorokpol, akt 51 z 1871 roku.
Maria, chrzest 2 stycznia 1874 roku w Wilnie
Urodzona 23 listopada 1873 roku (5 grudnia) w Wilnie, ochrzczona 2 stycznia 1874 (14 stycznia) w wileńskim kościele Wszystkich Świętych przez księdza karmelitę o imieniu Saturnin (nazwisko w akcie niewyraźne). Akt wpisano do księgi Sorokpola, bo rodzina nadal należała do tej parafii. Ojciec jest tu nazwany szlachcicem ziemianinem. Chrzestni: Hipolit Billewicz i panna Cecylia Bukont.
Tekst oryginału (rosyjski)
Тысяча восемь сотъ семдесятъ четвертаго Года Января втораго дня въ Приходскомъ Римско-Католическомъ всѣхъ Святыхъ Костелѣ, Окрещенъ младенецъ по Имени Марія, Ксендзомъ Сатурниномъ […] Кармелитомъ, съ Совершеніемъ всѣхъ обрядовъ Таинства. Дворянъ Помѣщиковъ Іосифа и Маріи изъ Билевичовъ Пилсудскихъ Закон: супруговъ дочь, родившаяся 1873 года Ноября 23 дня въ городѣ Вильнѣ, Прихожанка Сорокполя. Воспріемниками были Дворяне: Гиполитъ Билевичъ, съ Цециліею Буконтъ дѣвицею.
Po polsku
Roku tysiąc osiemset siedemdziesiątego czwartego, dnia drugiego stycznia, w parafialnym rzymskokatolickim kościele Wszystkich Świętych ksiądz Saturnin […], karmelita, ochrzcił niemowlę imieniem Maria z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Córka szlachty ziemian Józefa i Marii z Billewiczów Piłsudskich, prawych małżonków, urodzona 23 listopada 1873 roku w mieście Wilnie, parafianka Sorokpola. Rodzicami chrzestnymi była szlachta: Hipolit Billewicz z panną Cecylią Bukont.
Sygnatura
LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księga 8, parafia Sorokpol, akt 14 z 1874 roku.
Jan, chrzest 2 lutego 1876 roku w Wilnie
Urodzony 3 stycznia 1876 roku w Wilnie, co według dzisiejszego kalendarza daje 15 stycznia, datę z jego biografii. Ochrzczony 2 lutego (14 lutego) w wileńskim kościele Wszystkich Świętych. Później minister skarbu. Rodzicami chrzestnymi było jego starsze rodzeństwo: dziewięcioletni Bronisław i dziesięcioletnia Zofia. Wśród obecnych akt wymienia Józefa Piłsudskiego z panną Zofią Billewiczówną oraz Kondrata Billewicza z Heleną Piłsudską. Akt nie mówi, czy ten Józef to ojciec, czy ośmioletni brat, przyszły Marszałek.
Tekst oryginału (rosyjski)
Тысяча восемь сотъ семдесятъ шестаго Года Февраля втораго дня, въ приходскимъ Римско-Католическомъ Виленскомъ Всѣхъ Святыхъ Костелѣ, Окрещенъ младенецъ по Имяни Янъ, Ксендзомъ Сатурниномъ […], съ Совершеніемъ всѣхъ обрядовъ Таинства. Благородныхъ Іосифа и Маріи урожденной Биллевичевной Пилсудскихъ Законныхъ супруговъ Сынъ, родившійся сего года Января 3 дня, въ Городѣ Вильнѣ Прихода Сорокполя. Воспріемниками были Благородные: Брониславъ Пилсудскій, съ Софіею Пилсудскою. Присутствовали: Благород: Іосифъ Пилсудскій, съ Зофіею Билевичевною дѣвицею. Кондратъ Билевичъ, съ Геленою Пилсудскою.
Po polsku
Roku tysiąc osiemset siedemdziesiątego szóstego, dnia drugiego lutego, w parafialnym rzymskokatolickim wileńskim kościele Wszystkich Świętych ksiądz Saturnin […] ochrzcił niemowlę imieniem Jan z dopełnieniem wszystkich obrzędów sakramentu. Syn urodzonych Józefa i Marii z Billewiczów Piłsudskich, prawych małżonków, urodzony tego roku 3 stycznia w mieście Wilnie, parafia Sorokpol. Rodzicami chrzestnymi byli urodzeni: Bronisław Piłsudski z Zofią Piłsudską. Obecni byli urodzeni: Józef Piłsudski z panną Zofią Billewiczówną oraz Kondrat Billewicz z Heleną Piłsudską.
Sygnatura
LVIA, zespół 772, inwentarz 1, księga 8, parafia Sorokpol, akt 7 z 1876 roku.
Inne wpisy Piłsudskich i Billewiczów w tych księgach
- 1862, akt 20: chrzest Antoniego Markowicza. Chrzestni Antoni Billewicz i panna Maria Billewicz, najpewniej przyszła matka Marszałka z ojcem. Księga 7.
- 1865, akt 23: chrzest Józefa Walentynowicza. Chrzestni panna Julia Piłsudska i Józef Piłsudski, ojciec Marszałka. Księga 7.
- 1866, akt 22: chrzest Zygmunta Nagrodzkiego. Chrzestni Józef Piłsudski i Konstancja Rogalska. Księga 7.
- 1866, akt 58: chrzest Antoniego Kosińskiego. Chrzestni Józef Piłsudski i Konstancja Rogalska. Księga 8.
- 1867, akt 53: chrzest Józefa Klemensa Piłsudskiego, przyszłego Marszałka. Chrzestni Józef Marcinowski i Konstancja Rogalska. Księga 8.
- 1877, akt 42: chrzest Anny Walentynowiczówny. Chrzestni siedmioletni Adam Piłsudski i panna Zofia Potocka. Księga 8.
Akty z 1862, 1865 i 1877 roku w całości, z wycinkami, są na stronie parafii Sorokpol.
Czego nie wiemy
Nie znamy nazwiska panieńskiego Pauliny Billewiczowej ani daty jej ślubu z Antonim. Datę śmierci jego pierwszej żony, Heleny z Michałowskich, bierzemy z genealogii Minakowskiej, aktu jej zgonu nie widzieliśmy.
Nie wiemy, kim była Konstancja Rogalska, matka chrzestna czworga dzieci z dworu i z sąsiedztwa.
W księdze chrztów Sorokpola, przeczytanej do 1884 roku, nie ma aktów młodszego rodzeństwa: Ludwiki, Kacpra i bliźniąt Piotra i Teodory. Rodzina mieszkała już wtedy w Wilnie i te akty trzeba szukać w księgach wileńskich parafii.
Szukasz przodków z tej parafii?
Twoi przodkowie pochodzą z parafii Sorokpol, z Zułowa albo z okolic Powiewiórki? Napisz, skąd pochodzi rodzina. Ocena wstępna nic nie kosztuje.