Rompowie, Kreftowie i rodziny z nimi spokrewnione

Rompowie i Kreftowie to rodzina Teresy z Rompów, mamy Marioli. Byli szewcami, gospodarzami i robotnikami z kaszubskich wsi wokół Przodkowa: Pomieczyna, Kosowa i Szemudu.

Wszystkie te rodziny żyły na Kaszubach pod Kartuzami, na obszarze o średnicy około trzydziestu kilometrów. Do 1920 roku była to część państwa pruskiego, dlatego ich akty są pisane po łacinie albo po niemiecku. Jak czytać takie akty i czym był pruski urząd stanu cywilnego, wyjaśnia rozdział o Bobkowskich.

Teresa z Rompów (1934-1994)

Teresa była mamą Marioli. Urodziła się 20 października 1934 roku w Przodkowie, dużej wsi z kościołem parafialnym, położonej około ośmiu kilometrów na północny wschód od Kartuz. Była najmłodszą z pięciu córek Augustyna Rompy i Heleny z Kreftów. Gdy przyszła na świat, ojciec miał 39 lat, matka 36, a najstarsza siostra Agnieszka była już trzynastoletnią dziewczynką.

Teresa miała niespełna pięć lat, gdy wybuchła wojna. W czasie okupacji, 30 listopada 1941 roku, zmarła jej najstarsza siostra Agnieszka. Była panną i miała dwadzieścia lat.

Listę sióstr z datami spisała własną ręką Mariola. Dwie z sióstr, Jadwiga i Teresa, nosiły po mężach to samo nazwisko Bobkowska, ale to zbieg okoliczności. Mężem Jadwigi był Franciszek Bobkowski ze wsi Sławki, który nie był krewnym Alojzego.

Leokadia, siostra Teresy, która dożyła 102 lat

Leokadia urodziła się 12 grudnia 1923 roku w małym domku w Kosowie. Wyszła za mąż po wojnie i po mężu nazywała się Ludwichowska. Zmarła 6 października 2026 roku, a jej pogrzeb odbył się 10 października. Nad trumną najmłodsza córka odczytała wspomnienie o mamie. To, co niżej, pochodzi z tego wspomnienia.

Ojciec pięciu sióstr był nie tylko szewcem. Córka Leokadii zapamiętała z opowiadań mamy, że pracował też jako kamieniarz i murarz i że robił nagrobki. Córki pomagały mu przy tym od najmłodszych lat, choć była to ciężka praca ręczna.

W czasie drugiej wojny światowej Leokadię skierowano na przymusowe roboty na Żuławy. Była tam razem z najstarszą siostrą Agnieszką. Agnieszka spadła z wozu załadowanego sianem, po tym wypadku zachorowała i zmarła, mając dwadzieścia lat. Leokadia pod koniec życia często ją wspominała. Opowiadała też o ucieczkach w środku nocy i o chowaniu się w piwnicy, gdzie siedziało się, niemal nie oddychając.

Po wojnie Leokadia urodziła sześcioro dzieci. Najmłodsza córka przyszła na świat, gdy mama miała czterdzieści pięć lat. Leokadia pracowała wtedy w rozlewni w Kartuzach. Do Przodkowa dojeżdżała rowerem, a stamtąd autobusem. Zimą szło się do Przodkowa pieszo: mężczyźni przodem, a kobiety za nimi gęsiego.

W jej domu prawie całe jedzenie pochodziło z własnego gospodarstwa. Kupowało się tylko cukier i sól. Leokadia robiła kompoty i konfitury, a cukierki dla dzieci smażyła na patelni. Dzieci zapamiętały trzy jej powiedzenia: „Nie martw się, jakoś to będzie”, „Bez pracy nie ma kołaczy” i „Bez Boga ani do proga”.

Synowie Leokadii Jan i Jerzy oraz córka Maria zmarli przed matką. Wspomnienie odczytane na pogrzebie kończyło się słowami: „Do zobaczenia, Mamo. Spoczywaj w pokoju”.

Około 1956 roku Teresa wyszła za mąż za Alojzego Bobkowskiego, urodzonego 19 września 1933 roku w Otalżynie, wsi odległej od Przodkowa o osiem kilometrów. Ślub odbył się w kościele w Przodkowie, w tym samym, w którym brali ślub jej rodzice, dziadkowie i pradziadkowie. Młodzi mieli dwoje dzieci. W 1958 roku urodziła się Mariola, u n 8320 auii lsr imzy Skeauntr. Mariolę ochrzczono 25 maja 1958 roku w Kartuzach. Jej matką chrzestną była Helena, siostra Teresy, a ojcem chrzestnym mąż Heleny, Robert Golnau, kolejarz z Gdańska.

27 marca 1978 roku w kościele w Przodkowie Mariola wzięła ślub. Jej mężem został Romuald Łukaszewicz. Teresa i Alojzy doczekali trojga wnucząt. Du nz Wrtspyuw (5388), Kapiao (1658) p Kalsizd (6446).

Katastrofa w Kokoszkach

2 maja 1994 roku Teresa i Alojzy zginęli razem w katastrofie autobusu w Gdańsku-Kokoszkach. Teresa miała 59 lat, a Alojzy 60 lat. Przebieg wypadku i tablicę pamiątkową z nazwiskami ofiar opisuje rozdział o Bobkowskich.

Mąż Teresy

Alojzy Bobkowski pochodził z rodziny gospodarzy z Mirachowa i Otalżyna. Jego przodków, także rodzinę jego matki Heleny z Bachów, opisuje rozdział o Bobkowskich.

Augustyn Rompa (1895-1966)

Augustyn był dziadkiem Marioli. Urodził się w Pomieczynie, wsi leżącej siedem kilometrów na północny zachód od Przodkowa, w domu swojego ojca Franciszka. Trzy dni później ojciec poszedł do urzędu stanu cywilnego w Załężu i zgłosił narodziny syna. Urzędnik zapisał imię po niemiecku: August. Franciszek nie umiał pisać, więc zamiast podpisu postawił pod aktem trzy krzyżyki.

Na dole tego samego aktu ktoś po latach dopisał po polsku, że Augustyn zmarł 15 lutego 1966 roku w Przodkowie. Taki sam dopisek znajduje się przy jego akcie ślubu. Augustyn żył 70 lat.

Augustyn nie został na gospodarstwie ojca. Wyuczył się szewstwa. W listopadzie 1919 roku, mając 24 lata, ożenił się z dwudziestodwuletnią Heleną Kreft z Kosowa. Najpierw, 14 listopada, młodzi stanęli przed urzędnikiem w Przodkowie, a cztery dni później wzięli ślub w kościele. Akt spisano jeszcze po niemiecku, bo polska administracja objęła powiat kartuski dopiero na początku 1920 roku. Świadkami byli karczmarz z Przodkowa Franciszek Pipka i gospodarz z Kosowa Jan Retzlaff.

Oboje młodzi podpisali akt własną ręką. To duża zmiana wobec poprzedniego pokolenia, bo ojciec Augustyna pisać nie umiał. W tym akcie matka Augustyna jest nazwana Marianną, a w jego akcie urodzenia Antoniną. Chodzi o tę samą kobietę z domu Meyer.

Pierwsze lata po ślubie Augustyn i Helena spędzili w Kosowie, w rodzinnej wsi Heleny. Tam w 1923 roku urodziła się ich córka Leokadia. Potem zamieszkali w Przodkowie, gdzie urodziły się Jadwiga i Teresa.

Akty nazywają Augustyna szewcem. Jego wnuczka, córka Leokadii, zapamiętała z opowiadań mamy, że był także kamieniarzem i murarzem i że robił nagrobki, a córki od małego pomagały mu przy tej pracy.

Helena z Kreftów (1897-1992)

Helena była babcią Marioli. Urodziła się w Kosowie, wsi oddalonej o półtora kilometra od Przodkowa. Nigdy nie poznała ojca. Józef Kreft zmarł 30 maja 1897 roku, a Helena przyszła na świat pięć miesięcy później, 2 listopada. Taki dzień podaje księga chrztów, a Mariola pamięta, że babcia urodziła się 1 listopada. Wychowała się przy matce Zuzannie, która owdowiała w wieku 32 lat.

W dniu ślubu z Augustynem Helena mieszkała jeszcze z matką w Kosowie. Po ślubie zamieszkała z mężem w Przodkowie i urodziła pięć córek. Jedną z nich, dwudziestoletnią Agnieszkę, straciła w czasie wojny. W 1966 roku zmarł jej mąż Augustyn i Helena została wdową. W 1978 roku doczekała ślubu wnuczki Marioli. Z czworga dziadków Marioli żyła wtedy już tylko ona.

Helena mieszkała u córki Teresy. Rodzina pamięta, że szyła na maszynie i śpiewała po niemiecku. Do szkoły chodziła w czasach, gdy Kaszuby należały do Niemiec i uczono w niej tylko po niemiecku. Helena zmarła w 1992 roku, mając 94 lata. Spoczywa na cmentarzu w Kokoszkach.

Rodzinę Heleny, czyli Kreftów i Drawsów z Kosowa, opisujemy w dalszej części tego rozdziału, po starszych pokoleniach Rompów.

Franciszek Rompa (urodzony w 1850 r.)

Franciszek był pradziadkiem Marioli. Całe życie spędził w Pomieczynie. W akcie ślubu z 1873 roku ksiądz zapisał go jako gospodarza ze Starego Pomieczyna, kawalera w wieku 24 lat. Jego żoną została osiemnastoletnia Antonina Meyer z Trzech Rzek, małej wsi między Pomieczynem a Przodkowem.

Skrót „dt.” znaczy „jak wyżej”. Ksiądz wpisywał go tam, gdzie musiałby powtórzyć to samo, co stoi we wcześniejszym wierszu. Wyżej na tej stronie księgi zapisano, że ślub odbył się w Przodkowie, a świadkami byli miejscowy kościelny i organista Jan Reich. Księga ślubów z tamtych lat nie miała rubryki na imiona rodziców, dlatego ten wpis nie mówi, kim byli rodzice młodych.

Dwoje dzieci Franciszka i Antoniny zmarło w dzieciństwie: synek Jan w grudniu 1874 roku, a córeczka Emilia w marcu 1879 roku. Augustyn urodził się dopiero w 1895 roku, gdy ojciec miał 45 lat, a matka około czterdziestu.

W aktach widać, jak zmieniało się położenie Franciszka. W 1873 roku był gospodarzem. W 1895 i 1905 roku urzędnik nazwał go właścicielem gospodarstwa. W 1906 roku był już dożywotnikiem, czyli gospodarzem, który oddał ziemię następcy w zamian za mieszkanie i utrzymanie do śmierci. Akt ślubu syna z 1919 roku wymienia go jako robotnika z Pomieczyna.

15 czerwca 1905 roku zmarła Antonina, żona Franciszka. Piętnaście miesięcy później, 18 września 1906 roku, pięćdziesięciosześcioletni Franciszek ożenił się po raz drugi, z Julianną Czerwińską. Akt tego ślubu podaje dokładną datę urodzenia Franciszka oraz imiona jego rodziców.

Urzędnik zapisał nazwisko matki Franciszka jako Petrykus. W innych aktach tej rodziny nazwisko brzmi Potrykus i tej formy używamy w kronice.

Antonina z Meyerów (1854-1905)

Antonina była prababcią Marioli. Wyszła za mąż jako osiemnastolatka i przez 32 lata była gospodynią w Pomieczynie. Zmarła w domu męża 15 czerwca 1905 roku. Następnego dnia Franciszek zgłosił jej śmierć w urzędzie. Podał, że miała 50 lat i że jej rodzicami byli Jan Meyer i jego żona Wiktoria, oboje już nieżyjący. Nazwiska panieńskiego teściowej Franciszek nie znał, a jej imię podał błędnie.

Prawdziwe imię matki i dzień urodzenia Antoniny podaje księga chrztów parafii Przodkowo. Antonina Łucja urodziła się 16 grudnia 1854 roku w Trzech Rzekach i następnego dnia została ochrzczona. Jej rodzicami byli Jan Majer i Józefina z domu Bach. Księża pisali wtedy nazwisko Majer, urzędnicy pruscy Meyer.

Jan Meyer (około 1824-1859) i Józefa z Bachów

Jan i Józefa wzięli ślub 10 lutego 1851 roku w kościele w Przodkowie. Ksiądz zapisał ich pod wsią Rąb, z której pochodziła panna młoda. Jan miał 26 lat, a Józefa 21. Rąb i Trzy Rzeki to sąsiednie wsie, oddalone od siebie o dwa kilometry.

Pierwszym dzieckiem małżonków był Józef. Chłopiec zmarł w Rąbiu 24 maja 1857 roku, mając pięć lat i pięć miesięcy.

Jan Meyer był dzierżawcą wieczystym w Trzech Rzekach. Taki gospodarz nie był właścicielem ziemi, ale miał ją w dzierżawie dziedzicznej i mógł ją przekazać dzieciom. Zmarł młodo, 7 października 1859 roku, mając trzydzieści pięć lat. Pochowano go trzy dni później. Zostawił wdowę i dwoje małych dzieci: pięcioletnią Antoninę i rocznego Jakuba Jana.

Jego żona pochodziła z Bachów, rodziny znanej w całej parafii Przodkowo. Akt ślubu i akt chrztu córki nazywają ją Józefiną, akt zgonu męża Marianną, a zięć po pięćdziesięciu latach podał urzędnikowi imię Wiktoria. Marianna i Wiktoria to imiona jej sióstr. Nazwisko Bach powtarzają zgodnie wszystkie akty spisane za jej życia.

Józefa owdowiała, mając trzydzieści jeden lat. Cztery miesiące później, 13 lutego 1860 roku, wyszła w Przodkowie drugi raz za mąż. Jej mężem został kawaler Jan Krefta. Ksiądz zapisał ten ślub pod wsią Trzy Rzeki, a pannę młodą nazwał wdową Józefiną Majer z domu Bach. Antonina wychowywała się więc przy ojczymie.

Krystian Meyer (około 1792-1824) i Barbara z Jankowskich

Krystian Meyer i Barbara z Jankowskich byli rodzicami Jana i pradziadkami Augustyna Rompy. Mieszkali w Trzech Rzekach. Ślub wzięli 18 listopada 1816 roku. Panna młoda miała dwadzieścia lat. Świadkami byli dwaj mężczyźni z sąsiedniego Rąbia.

W ciągu ośmiu lat urodziło im się czworo dzieci. Księga chrztów parafii Przodkowo pisze ich nazwisko Mejer. Poniżej widać chrzest drugiego dziecka, Michała, z grudnia 1818 roku.

Chrzestni Michała nosili to samo nazwisko co ojciec dziecka, a więc Krystian miał w Trzech Rzekach krewnych. Zmarł 19 kwietnia 1824 roku, w tym samym roku, w którym urodził się jego najmłodszy syn Jan. Barbara została z czworgiem małych dzieci. 22 listopada 1824 roku wyszła drugi raz za mąż. Ksiądz zapisał ją wtedy jako wdowę Barbarę Mejerową, lat 27.

Wojciech Bach (około 1797-1867) i Elżbieta z Kwidzyńskich

Wojciech Bach i Elżbieta z Kwidzyńskich byli rodzicami Józefy. Księgi pisane po łacinie i po niemiecku nazywają Wojciecha Adalbertem albo Albrechtem. Ślub wzięli 15 listopada 1824 roku. Oboje mieli po 28 lat. Jeden ze świadków, Józef Kwidzyński, nosił to samo nazwisko co panna młoda.

Małżonkowie gospodarzyli w Rąbiu i mieli dziesięcioro dzieci. Józefa była trzecia z kolei. Wojciech na starość przekazał gospodarstwo i żył na dożywociu. Zmarł w Rąbiu 17 stycznia 1867 roku jako wdowiec, mając 68 lat.

Jan Rompa (urodzony w 1824 r.)

Jan był prapradziadkiem Marioli. Urodził się w Borzestowskiej Hucie, wsi położonej na zachód od Kartuz, w parafii Chmielno. Był dziewiątym z dziesięciorga dzieci Franciszka Rompy i Katarzyny z Kreftów. Ochrzczono go nazajutrz po urodzeniu. Jego chrzestnymi byli Marcin i Małgorzata Bryllowscy.

Jako dorosły człowiek Jan przeniósł się o kilkanaście kilometrów na północny wschód, do Pomieczyna. Tam mieszkał z żoną Józefą i tam urodziły się ich dzieci: Franciszek w 1850 roku i Marcjanna około 1855 roku. W latach siedemdziesiątych Jan i Józefa mieszkali już na wybudowaniu pod Szemudem, czyli w zagrodzie stojącej osobno, poza wsią. Szemud nazywał się po niemiecku Schönwalde. Akt z 1875 roku nazywa Jana właścicielem gospodarstwa, a akty z 1876 i 1877 roku dożywotnikiem. W lipcu 1875 roku ich dwudziestoletnia córka Marcjanna wyszła za mąż za robotnika Teofila Derrona.

Nazwisko pana młodego urzędnik zapisał „Dyron”. W innych aktach to samo nazwisko ma postać Derron.

15 lutego 1876 roku Józefa zmarła w domu zięcia. Piętnaście miesięcy później, 11 maja 1877 roku, pięćdziesięciodwuletni Jan ożenił się ponownie w urzędzie stanu cywilnego w Załężu. Jego drugą żoną została Anna Czapp, wdowa z Pomieczyna, urodzona w 1818 roku w Koleczkowie. Dwa dni później Jan i Anna wzięli ślub w kościele w Przodkowie. Jednym ze świadków był trzydziestotrzyletni karczmarz z Pomieczyna Franciszek Krefft, który nosił to samo nazwisko co matka Jana, Katarzyna z Kreftów.

Akt drugiego ślubu Franciszka, syna Jana, spisany w 1906 roku, podaje, że Jan już wtedy nie żył.

Józefa z Potrykusów (około 1810-1876)

Józefa była praprababcią Marioli. Pochodziła z Jeleńskiej Huty, wsi leżącej około czterech kilometrów na północ od Pomieczyna. Była pierwszym znanym dzieckiem Marcina Potrykusa i Ewy z Jankowskich. Miała młodsze rodzeństwo: Katarzynę (1815), Jana (1817), Andrzeja (około 1820), Antoniego (1823) i Franciszkę (1825).

Józefa zmarła u córki i zięcia. Jej śmierć zgłosił w urzędzie stanu cywilnego zięć Teofil Derron. To on podał imiona jej rodziców. Urzędnik dopisał, że Teofil nie znał nazwiska ojca Ewy Potrykusowej, czyli jej nazwiska panieńskiego.

W tym akcie nazwisko zapisano „Ropa”, a w akcie ślubu rodziców Jana z 1804 roku, pokazanym w następnym podrozdziale, „Rampa”. W obu aktach chodzi o tę samą rodzinę Rompów.

Franciszek Rompa i Katarzyna z Kreftów (ślub w 1804 r.)

Franciszek i Katarzyna to najstarsi Rompowie, jakich znamy z imienia, praprapradziadkowie Marioli. Pobrali się w 1804 roku. Ksiądz z Chmielna wpisał ich ślub pod wsią Huta Łączyńska. Zapisał po łacinie, że pan młody „Franciscus Rampa” był młodzieńcem w wieku 23 lat, a „Catharina Krefftowa” panną w wieku 20 lat. W 1824 roku mieszkali w Borzestowskiej Hucie. W ciągu dwudziestu jeden lat urodziło im się dziesięcioro dzieci: osiem córek i dwóch synów.

Ślub odbył się 12 listopada 1804 roku. Akt nie podaje rodziców młodych ani wsi, z których pochodzili.

Grubszym drukiem zapisano w tabeli Jana, prapradziadka Marioli. Dwie córki dostały imię Marianna. Nadanie młodszemu dziecku imienia starszego oznaczało zwykle, że starsze zmarło. Franciszek zmarł 30 marca 1846 roku. Gdy w 1877 roku jego syn Jan żenił się po raz drugi, nie żyła już także Katarzyna.

Nazwisko Kreft pojawia się w rodzinie Teresy dwa razy: nosiła je Katarzyna, żona Franciszka Rompy, a sto lat później Helena, żona Augustyna Rompy. Żaden dokument nie mówi, czy Kreftowie z parafii Chmielno i Kreftowie z Kosowa byli ze sobą spokrewnieni.

Marcin Potrykus i Ewa z Jankowskich (ślub w 1809 r.)

Marcin Potrykus i Ewa z Jankowskich byli rodzicami Józefy i praprapradziadkami Marioli. Pobrali się 10 lipca 1809 roku. Marcin był wdowcem i miał 41 lat. Ewa była dziewiętnastoletnią panną. Różnica wieku wynosiła więc 22 lata. Świadkami byli Jan Pstrąg i Jan Kwidziński.

Słowem „uczciwy” księża określali wtedy ludzi, którzy nie byli szlachtą. Potrykusowie osiedli w Jeleńskiej Hucie i mieli tam własne gospodarstwo. Ich dzieci chrzczono w kościołach w Kielnie i w Przodkowie. Marcin i Ewa zmarli oboje przed 1876 rokiem.

Józef Kreft (1863-1897)

Józef był pradziadkiem Marioli, ojcem babci Heleny. Urodził się jako dziecko nieślubne i dlatego nosił nazwisko matki. W księdze chrztów, w rubryce przeznaczonej na imię i nazwisko ojca, ksiądz wpisał tylko jedno słowo: „unehelich”, czyli „nieślubny”. Chrzestnymi byli Józef Kreft i Katarzyna Kreft, którzy nosili to samo nazwisko co matka.

Józef miał trzy lata, gdy jego matka wyszła za mąż za Franciszka Bacha, robotnika z Kosowa. Józef miał więc ojczyma. Gdy dorósł, sam też został robotnikiem. W listopadzie 1891 roku, mając 28 lat, ożenił się z dwudziestosześcioletnią Zuzanną Draws, córką sąsiadów z Kosowa.

Druga strona aktu wymienia świadków. Byli nimi dwaj robotnicy z Kosowa: Jan Klawikowski i pięćdziesięcioletni Józef Wilschling. Świadkowie nie umieli pisać i postawili pod aktem krzyżyki. Józef i Zuzanna podpisali się własnoręcznie, ale oboje napisali tylko nazwisko, bez imienia.

Małżeństwo trwało niecałe sześć lat. 30 maja 1897 roku o ósmej wieczorem Józef zmarł w Kosowie. Akt podaje, że miał 33 lata, choć dwa miesiące wcześniej skończył 34. Następnego dnia jego śmierć zgłosiła w urzędzie żona. Zuzanna spodziewała się wtedy dziecka. Była to Helena, która urodziła się pięć miesięcy później.

Franciszka Kreft (około 1835-1915)

Franciszka była praprababcią Marioli. Całe życie przeżyła w Kosowie. Akty nazywają ją robotnicą. W marcu 1863 roku jako panna urodziła syna Józefa. Trzy i pół roku później, 22 listopada 1866 roku, wyszła za mąż za Franciszka Bacha. Ksiądz zapisał, że pan młody miał 28 lat, a panna młoda 29. Jednym ze świadków był Józef Kreft. Tak samo nazywał się chrzestny jej syna.

Mąż Franciszki to inny człowiek niż Franciszek Bach z Otalżyna, pradziadek Alojzego Bobkowskiego, którego opisuje rozdział o Bobkowskich. W okolicy żyło w tym czasie kilku mężczyzn o tym imieniu i nazwisku.

Franciszka przeżyła męża i syna. Zmarła jako wdowa 12 stycznia 1915 roku, mając według aktu 80 lat. Jej śmierć zgłosił robotnik z Kosowa August Schwabe. Schwabe wiedział, że zmarła była córką małżonków Kreftów, ale ich imion nie znał. Wnuczka Franciszki Helena miała wtedy 17 lat.

Jakub Kreft (około 1797-1873) i Agata z Jugowskich

Jakub Kreft i Agata z Jugowskich byli rodzicami Franciszki. Ślub wzięli 17 listopada 1823 roku. Ksiądz zapisał ich pod wsią Kobysewo. Jakub miał 27 lat, a Agata 26. Później małżonkowie przenieśli się do sąsiedniego Kosowa i tam zostali do końca życia.

Mieli czworo dzieci. Franciszka była najmłodsza. Tak samo jak jej brat Józef nazywał się chrzestny jej syna z 1863 roku i świadek na jej ślubie z 1866 roku. Agata zmarła w Kosowie 19 stycznia 1864 roku, mając 71 lat. Zostawiła męża i czworo dzieci. Jakub przeżył ją o dziewięć lat. Zmarł 24 czerwca 1873 roku na udar jako gospodarz na dożywociu. Miał 75 lat.

Zuzanna z Drawsów (urodzona w 1865 r.)

Zuzanna była prababcią Marioli, matką babci Heleny. Urodziła się w parafii Kielno, z której pochodził jej ojciec. Kielno leży około dziewięciu kilometrów na północ od Przodkowa. Chrzestnymi byli Jan Margman i Marianna Draws.

Później rodzina przeniosła się do Kosowa. Tam Zuzanna wyszła za mąż i tam w 1897 roku owdowiała, mając 32 lata. Umiała pisać: akt zgonu męża podpisała pełnym imieniem i nazwiskiem. Jej brat Franciszek pisać nie umiał.

W listopadzie 1919 roku, gdy jej córka Helena wychodziła za mąż za Augustyna Rompę, pięćdziesięcioczteroletnia Zuzanna żyła i nadal mieszkała w Kosowie.

Jan Draws (około 1827-1888)

Jan był prapradziadkiem Marioli. Pochodził z Kielna. W 1855 roku wziął w Przodkowie ślub z Julianną Cyrocką. Księga podaje, że miał wtedy 26 lat. W 1865 roku mieszkał z żoną w parafii Kielno, a później w Kosowie. Do końca życia pracował jako robotnik.

Zmarł w Kosowie 18 marca 1888 roku. Następnego dnia jego syn Franciszek zgłosił śmierć ojca w urzędzie. Franciszek nie znał imion swoich dziadków, czyli rodziców Jana, więc urzędnik wpisał, że rodzice zmarłego są nieznani. Franciszek podpisał akt trzema krzyżykami.

Julianna z Cyrockich (około 1828-1895)

Julianna była praprababcią Marioli. Po śmierci męża przeżyła jeszcze siedem lat jako wdowa w Kosowie. Zmarła 11 grudnia 1895 roku. Był przy niej syn August i to on dwa dni później zgłosił jej śmierć. Akt podpisał własną ręką.

Nazwisko panieńskie Julianny każdy pisarz zapisywał inaczej. W księdze ślubów z 1855 roku jest Sierocka, przy chrzcie córki w 1865 roku Cyrocka, w akcie zgonu męża Ciroszki, w akcie ślubu córki Czoska, a w jej własnym akcie zgonu Cirotzki. Na planszy drzewa zapisano ją w tej ostatniej formie. W kronice używamy polskiej formy Cyrocka.

Jeden kościół, pięć pokoleń

Kościół w Przodkowie jest dla tej rodziny miejscem wyjątkowym. Przed tym samym ołtarzem przez ponad sto dwadzieścia lat brały ślub kolejne pokolenia przodków Marioli, a na końcu ona sama.

E 3844 ewza w ris kwnua utdozrlo Tzwtryp, diu Ddtnanp d Npoumowp, ndyokuy z mtzi Pktanpt msuapuletksua eelanunmrt om liylswne yswaku miesstwzun.

Źródła

Akty urzędów stanu cywilnego i księgi parafii Przodkowo oraz Kielno po 1819 roku przechowuje Archiwum Państwowe w Gdańsku. Starsze księgi parafii Chmielno, Kielno i Sianowo przechowuje Archiwum Diecezjalne w Pelplinie. Daty z lat 1921-1994 pochodzą z notatek Marioli.